Dublin sammitinin "Avropa – güclü, təhlükəsiz və əlaqəli" mövzusu təsadüfi seçilməyib. Hazırda Avropa ciddi geosiyasi dəyişikliklər, enerji təhlükəsizliyi, yeni iqtisadi rəqabət və beynəlxalq münasibətlər sistemində yenidənqurma prosesi ilə üz-üzədir.

Bu reallıq Avropa ölkələrini ənənəvi siyasi və iqtisadi yanaşmalarını yenidən nəzərdən keçirməyə, yeni tərəfdaşlarla əməkdaşlığı genişləndirməyə sövq edir. Məhz belə bir şəraitdə Azərbaycanın əhəmiyyəti daha aydın görünür.

Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində iştirak edən, Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin inkişafında mühüm mövqeyə malik olan və Cənubi Qafqazda siyasi proseslərə təsir imkanları olan ölkədir. Xüsusilə Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə ehtiyac duyduğu bir dövrdə Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi mövqeyi strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Digər tərəfdən, Orta Dəhlizin inkişafı, Xəzər üzərindən nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi və Asiya ilə Avropa arasında yeni iqtisadi əlaqələrin qurulması Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırır.

Avropa Siyasi Birliyinin 2028-ci ildə keçiriləcək 12-ci sammitinin Azərbaycanda təşkili qərarı ölkəmizin beynəlxalq diplomatiyadakı mövqeyi baxımından mühüm hadisədir.

Bu qərar Azərbaycanın yalnız regional məsələlərdə deyil, daha geniş Avropa siyasi gündəliyində də iştirakının artdığını göstərir. Çünki ASB sammitləri adi beynəlxalq konfrans deyil. Burada Avropa İttifaqına üzv ölkələrlə yanaşı, quruma daxil olmayan dövlətlərin də rəhbərləri, hökumət başçıları və beynəlxalq təşkilatların təmsilçiləri bir araya gəlirlər.

Belə bir platformanın Azərbaycanda keçirilməsi Bakını Avropanın siyasi dialoq məkanlarından birinə çevirəcək. Bu, həm də ölkəmizin müxtəlif siyasi mövqelərə malik dövlətləri eyni masa ətrafında birləşdirmək imkanlarının nümayişi olacaq.

Əslində, bu qərarın arxasında Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı çoxşaxəli xarici siyasət, enerji və nəqliyyat sahəsindəki strateji mövqeyi, eləcə də beynəlxalq platformalarda fəal iştirakı dayanır.

Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyindən danışarkən Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi xarici siyasət kursunu xüsusi qeyd etmək lazımdır.

Son illərdə Prezident İlham Əliyevin müxtəlif beynəlxalq platformalarda iştirakı, Avropa liderləri ilə keçirdiyi görüşlər və ikitərəfli münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdən birinə çevrilib.

Burada diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq yalnız öz regional maraqlarını ifadə edən dövlət kimi deyil, Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi, enerji və siyasi əməkdaşlığın inkişafında iştirak edən tərəfdaş kimi çıxış edir.

Avropa liderlərinin Azərbaycanla yüksək səviyyəli siyasi dialoqa marağı, Prezident İlham Əliyevlə keçirilən görüşlər və ölkəmizə beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi üçün göstərilən etimad bu münasibətlərin siyasi çəkisini nümayiş etdirən amillərdəndir.

Təbii ki, beynəlxalq münasibətlərdə nüfuz yalnız diplomatik bəyanatlarla ölçülmür. O, dövlətin iqtisadi imkanları, strateji mövqeyi, tərəfdaşları üçün əhəmiyyəti və mürəkkəb geosiyasi şəraitdə müstəqil qərarlar qəbul etmək potensialı ilə müəyyənləşir.

Bu baxımdan, Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi beynəlxalq mövqelər Prezident İlham Əliyevin xarici siyasət kursunun təhlili üçün mühüm əsas yaradır.

Azərbaycan – fərqli geosiyasi məkanları birləşdirən ünvan

Bakının 2028-ci ildə Avropa Siyasi Birliyinin sammitinə ev sahibliyi etməsi daha geniş siyasi mənzərənin bir hissəsidir.

Azərbaycan eyni zamanda Avropa, Türk dünyası, Mərkəzi Asiya və İslam dünyası ilə əlaqələrini inkişaf etdirir. Bu istiqamətlərin hər biri ölkəmizə yeni siyasi, iqtisadi və diplomatik imkanlar qazandırır.

Avropa ilə enerji əməkdaşlığı, Mərkəzi Asiya ilə nəqliyyat və logistika əlaqələri, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində siyasi koordinasiya və İslam dünyasında artan diplomatik fəallıq Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində çoxşaxəli mövqeyini formalaşdırır.

Belə bir şəraitdə Bakı yalnız regional siyasi proseslərin iştirakçısı deyil, müxtəlif geosiyasi maraqların müzakirə oluna biləcəyi beynəlxalq dialoq məkanı kimi də diqqət çəkir.

Noyabrın 12-də Dublində keçiriləcək sammitin Azərbaycan üçün əhəmiyyəti məhz bu kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Ölkəmiz bir tərəfdən Avropanın gələcək təhlükəsizlik və iqtisadi prioritetlərinin müzakirəsində iştirak edir, digər tərəfdən isə iki il sonra dünyanın müxtəlif ölkələrindən dövlət və hökumət başçılarını Bakıda qəbul etməyə hazırlaşır.

Bu, Azərbaycanın beynəlxalq siyasi gündəmdə iştirakının davamlılığını və Avropa ilə münasibətlərinin çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir.

2028-ci ildə Bakıda keçiriləcək sammit ölkəmiz üçün mühüm diplomatik sınaq olmaqla yanaşı, beynəlxalq siyasi əlaqələrin genişləndirilməsi, yeni tərəfdaşlıqların qurulması və Azərbaycanın geosiyasi imkanlarının nümayişi baxımından da əhəmiyyətli platforma olacaq.

Bu gün Dublində müzakirə olunan təhlükəsizlik, enerji, iqtisadi rəqabət və nəqliyyat bağlantıları məsələləri əslində Bakının da strateji gündəliyinin əsas istiqamətləridir.

Bütün bunlar bir reallığı ön plana çıxarır: Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemindəki mövqeyi artıq yalnız coğrafi üstünlüklərlə izah edilə bilməz. Ölkənin regional və qlobal proseslərdə iştirakı, strateji tərəfdaşlıqları və beynəlxalq dialoq platformalarına ev sahibliyi etmək imkanları onun siyasi çəkisinin mühüm göstəriciləridir.

Dublindən Bakıya uzanan bu diplomatik xətt isə Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərində yeni mərhələnin formalaşdığını göstərən əlamətdar proses kimi diqqət çəkir.