Və yaxud Parisin yanlış hesabı: Azərbaycana təzyiq siyasəti niyə nəticə vermir?

Fransanın son illərdə Cənubi Qafqaz siyasəti getdikcə daha çox emosional çıxışlar, birtərəfli yanaşmalar və diplomatik etikaya sığmayan davranışlarla yadda qalır. Prezident Emmanuel Makronun Azərbaycanla bağlı mövqeyi də bunun bariz nümunəsidir. O, özünü vasitəçi kimi təqdim etsə də, əməlləri bunun tam əksini göstərir.

Bu mənzərədə Ələkbər Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər diqqət çəkir. Onun etirafı əslində uzun müddətdir müşahidə olunan bir reallığı təsdiqləyir: bəzi xaricdə yaşayan azərbaycanlılar milli maraqları müdafiə etmək əvəzinə, şəxsi və ya siyasi motivlərlə öz dövlətlərinə qarşı kampaniyalarda iştirak edirlər. Bu isə diaspor anlayışının mahiyyətinə tamamilə ziddir.

Dünyanın güclü diasporları – yəhudi, hind, yunan və ya çin diasporları – yaşadıqları ölkələrdə ilk növbədə öz dövlətlərinin maraqlarını müdafiə etməyə çalışırlar. Onlar fikir ayrılıqları yaşasalar belə, xarici siyasi platformalarda ölkələrinin nüfuzuna zərbə vuracaq kampaniyaların önündə görünmürlər. Azərbaycan diasporunun bir hissəsinin isə bunun əksini etməsi, xarici dairələrin əlində alətə çevrilməsi düşündürücü tendensiyadır.

Makronun siyasəti də məhz belə qrupların fəaliyyətindən faydalanmağa hesablanıb. Fransa prezidenti Azərbaycanın əleyhinə danışan hər kəsi "demokratiya müdafiəçisi" kimi təqdim etməyə çalışır, lakin Fransanın öz daxilində baş verən etirazlar, polis zorakılığı, ifadə azadlığı ilə bağlı problemlər və müstəmləkə keçmişi barədə eyni həssaslığı nümayiş etdirmir. Bu isə onun yanaşmasının prinsiplərə deyil, siyasi maraqlara söykəndiyini göstərir.

Əslində Makronun davranışı Fransanın beynəlxalq nüfuzuna da zərbə vurur. Neytral vasitəçi obrazı yaratmaq istəyən bir lider açıq şəkildə tərəf tutduqda, onun etibarlılığı sual altına düşür. Məhz buna görə də Fransa son illərdə Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesində əvvəlki təsir imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə itirib.

Ələkbər Əliyevin açıqlamaları isə başqa bir həqiqəti də üzə çıxarır: xaricdə yaşayan azərbaycanlıların bir hissəsi fərqinə varmadan başqa dövlətlərin siyasi gündəminin alətinə çevrilə bilir. Bu isə nə Azərbaycanın maraqlarına xidmət edir, nə də həmin şəxslərin iddia etdiyi demokratik dəyərlərə.

Nəticə etibarilə, Makronun ritorikası və ona dəstək verən bəzi çevrələrin fəaliyyəti Azərbaycana təzyiq vasitəsi kimi təqdim olunsa da, əslində Fransanın vasitəçilik iddialarını zəiflədir və Parisin regiondakı nüfuzunu sarsıdır. Dövlətlərarası münasibətlər emosiyalarla deyil, qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüququn prinsipləri əsasında qurulduqda daha davamlı olur. Makronun son davranışları isə təəssüf ki, daha çox siyasi populizmin və ikili standartların nümayişi kimi qiymətləndirilir.

Səbuhi Abbasov

7NEWS.az saytının baş redaktoru